Categorieën
Economie Informatica Kunstmatige Intelligentie Politiek & Maatschappij

Deel & Heers – macht vanaf het internet

Soms lijkt het alsof op het internet een goed idee je al miljonair kan maken. Maar wat komt daar eigenlijk bij kijken? In elk geval doen talloze bedrijven als Uber, AirBnB of Bol.com hun uiterste best een onvervangbare rol in ons dagelijks leven te krijgen, en een monopolie te krijgen. Wat is de invloed daarvan op de economie en de democratie? In het verhaal van de ‘deeleconomie’, waarin we via het web kunnen verdienen aan alles wat we hebben, van onze auto tot onze slaapkamer, klinkt het alsof het internet gelijkheid binnen handbereik brengt. Maar is er niet toch een nieuwe upper class aan het ontstaan van programmeurs en durfkapitalisten die snel genoeg de markt weten te domineren? En kan een gemeente als Amsterdam een bedrijf als AirBnB wel beteugelen, als zou blijken dat het huur- en huizenprijzen opdrijft?

Op woensdag 18 mei van 12:00 tot 13:00 organiseren we een editie rondom deze invloed van ‘Silicon Valley’ op ons dagelijks leven, vooral die van disruptive start ups. De centrale vraag: Moeten we deze technologie omarmen of proberen tegen te houden?

Categorieën
Politiek & Maatschappij Wetenschap

China en de wetenschap

Woensdag 13 april bespreekt de BètaBreak Chinese wetenschap en vragen we ons af: verschuift het zwaartepunt van de wetenschap onherroepelijk naar het Oosten? Van oudsher was China het land van de wetenschap en ontdekkingen. Uitvindingen van boekdrukkunst en buskruit tot kompas en grondboor vinden hun oorsprong in China, maar door Mao Zedongs Culturele Revolutie liep het land een grote achterstand op. De afgelopen decennia is China echter begonnen aan een inhaalslag. Sinds 2014 staat China op de derde plek wat betreft de ‘productie’ van wetenschappelijke artikelen (na de VS en de EU). Wat betekent deze opkomst van China voor de positie van de EU en Nederland in de wetenschappelijke wereld? Verschuift het zwaartepunt richting het Oosten? En hoe gaat dat eigenlijk, samenwerken met Chinese onderzoekers?

Categorieën
Cultuur Kunstmatige Intelligentie Psychobiologie

De Oorsprong van Taal

Op 16 maart om 12:00 gaat de BètaBreak over één van de meest alledaagse en tegelijk ingewikkelde onderwerpen: taal, ons middel om de wereld om ons heen te begrijpen en om onszelf begrijpelijk te maken. Maar hoeveel begrijpen we eigenlijk over taal zelf? Waarom maakt je computer je in met schaken, maar lukt het nog steeds niet ‘m een normaal gesprek te laten voeren? Hoe zijn we evolutionair aan ons taalvermogen gekomen? Hoe ontstaat het in de hersenen?

Prof. Roelien Bastiaanse is hoogleraar neurolinguistiek aan de RUG en specialist op het gebied van afasie. Onder andere door Awake brain surgery onderzoekt ze de invloed van hersenletsel op je taalgebruik. Zo probeert ze meer inzicht te krijgen in de rol die verschillende hersengebieden spelen bij het ontstaan van taal én tegelijkertijd manieren te vinden om de klachten te verhelpen.
Dr. Jelle Zuidema probeert op allerlei manieren onze taal beter te begrijpen. Eerder onderzocht hij of de taal van zangvogels menselijke trekken heeft, tegenwoordig geeft hij les aan het ILLC in computationele taalkunde. Daar leert hij studenten door middel van statistische methoden neurale structuren te programmeren, om zodoende een “bijdrage leveren aan het begrijpen van de oorsprong en aard van intelligentie en bewustzijn – naast heelal, materie en leven, één van de echt grote vragen in de wetenschap”, zoals hij het zelf eens verwoordde.
Niels Schiller is professor neurolinguistiek aan de Universiteit Leiden.

Categorieën
Wiskunde

L.E.J. Brouwer – wiskundige, logicus, intuïtionist

Deze maand in de BètaBreak behandelen we geen actueel onderwerp, maar eren we een held uit de UvA-geschiedenis: L.E.J. Brouwer, één van de grootste Nederlandse wiskundigen aller tijden. Hij grondvestte de topologie- de wetenschap die zich bezighoudt met donuts en theekopjes, (meer abstract: eigenschappen van ruimte die bewaard blijven bij continue vervorming)-, en had ideeën over de grondslagen van de wiskunde die lijnrecht in gingen tegen die van zijn gevestigde tijdgenoten. En niet alleen op het vlak van de logica was hij tegendraads, ook in zijn dagelijks leven, waarin hij als een hippie avant la lettre leefde in een hut in Blaricum, destijds een kunstenaarsdorp.

Terwijl Russell en Whitehead grote namen ver buiten de logica zijn, is die van onze eigen Brouwer inmiddels wat verstoft geraakt. Tijd om die eens op te poetsen! Over Brouwers leven en de invloed van zijn wiskunde tot op de dag van vandaag.

Categorieën
Duurzaamheid Overige Scheikunde

Onderweg naar morgen

Het vervoer van de toekomst
Onszelf vervoeren is een essentieel onderdeel van de moderne samenleving. Sinds de uitvinding van het wiel is de wijze van transport constant verder ontwikkeld; van het paard en wagen naar de auto’s van nu. Ook verandert de infrastructuur mee met het vervoersmiddel. Vandaag de dag wordt er meer dan ooit naar de toekomst van ons transport gekeken.

Tesla heeft de volledig elektrische auto al aan de man gebracht, die daarbij op verschillende punten gesupercharged kan worden. Evenals Apple en Google, werkt dit vernieuwende bedrijf aan zelfrijdende, autonome auto’s. Als men de visie van deze bedrijven volgt rijden we binnenkort allemaal in elektrische auto over de aardbol, zonder het gaspedaal ooit te hoeven indrukken.

Is deze visie slechts een futuristisch ideaal, of is dit daadwerkelijk realiseerbaar? Wat moet er nog gebeuren op het gebied van de technologie achter de opslag van elektriciteit? Kunnen wij ons leven wel in de handen plaatsen van de autonome blikken?
De BètaBreak werpt een toekomstblik op de weg,

Categorieën
Quiz

De Derde Grote BètaQuiz

Woensdag 9 december om 12:00 barst het weer los in de centrale hal van het Science Park, wanneer de BètaBreak het podium wordt van De Grote Jaarlijkse BètaQuiz, waar studieverenigingen én het publiek strijden wie zich komend jaar de beste bèta’s mogen noemen. Vragen komen uit alle hoeken van de faculteit: van psychobiologie tot aardwetenschappen. Bereid u voor op een interactieve middag vol spectaculaire experimenten en diepe denkvragen van onder anderen Peter Schall, Ilja Sligte en Renée van Amerongen!

Categorieën
Cultuur Wiskunde

Breuken, beats en Beethoven

In deze editie gaat de BètaBreak het hebben over de wetenschap van muziek. Dissonanten, resonanten, boventonen, octaven; er zijn vele wiskundige en natuurkundige wetten te vinden in de muziek. Maar waarom vinden we dat eigenlijk mooi? Houden onze hersenen van wiskundige patronen? En hoe zit het met andere culturen, die weer andere toonverhoudingen waarderen?

Tegenwoordig worden er stukken gecomponeerd enkel en alleen door een computer, de zogenaamde computationele muziek. Hoe kunnen we deze wiskundige wetten gebruiken om nieuwe muziek te genereren? En zullen we die ooit echt zo kunnen waarderen als de muziek gecomponeerd door een persoon?

Categorieën
Biologie

Patent op Leven

Plantveredeling is van alle tijden. Met boerenverstand selecteert men de beste en meest resistente gewassen. Hierbij wordt er gewerkt met het kwekersrecht: het alleenrecht van de plantveredelaar op het verhandelen van het zaad van een nieuwe soort. De zaadkoper heeft nog wel het recht om de soort waarop het kwekersrecht van toepassing is verder te veredelen. In een recente ontwikkeling vragen veredelaars echter octrooi aan op bepaalde planteigenschappen, waardoor concurrenten deze eigenschap niet verder mogen veredelen.

Waarom wil men het oude kwekersrecht herzien? Grote veredelaars beweren dat zij anders de gemaakte investeringen niet kunnen terug verdienen. Kleine kwekers voelen zich echter bedreigd omdat zij niet voldoende verdienen om octrooien aan te vragen of om rechten op te kopen. Welk argument is steekhoudend? Wie zijn de winnaars en wie de verliezers? En mogen wij onszelf eigenlijk wel eigenaar verklaren van een gen dat zich zonder ons heeft ontwikkeld? Hebben wij het recht om leven te patenteren?

Categorieën
Natuurkunde

Wat komt er nu nog uit de deeltjesversneller?

In april van dit jaar is, na een flinke renovatie, de Large Hadron Collider weer aangezet. De vorige keer dat deze deeltjesversneller draaide leverde ons dat het sluitstuk van het standaardmodel op: het langverwachte Higgsboson. Nu is de zoektocht met veel meer vragen omgeven.

Wat verwachten natuurkundigen dat het grootste apparaat ter wereld ons over de wereld van het allerkleinste gaat vertellen? Waar zijn we eigenlijk naar op zoek? Met onder meer hoogleraar Stan Bentvelsen, directeur van het onderzoeksinstituut voor subatomaire fysica Nikhef, duikt de BètaBreak in dit bad vol bosonen en quarks om meer te weten te komen de huidige onderzoeksprojecten bij CERN, de plannen voor nog grotere versnellers en de nieuwste fysica, van donkere materie tot supersymmetrie.